W dyskusji o wynagrodzeniach zastępców burmistrza szczególne zainteresowanie budzą dodatki specjalne. Aby ocenić je w sposób rzetelny, warto porównać dwa modele wynagradzania funkcjonujące w ostatnich latach – w roku 2023 oraz w 2025 – ze szczególnym uwzględnieniem wysokości, okresu przyznawania oraz konstrukcji dodatków specjalnych. Analiza opiera się na dokumentach udostępnionych w trybie informacji publicznej.
Od 50% do 15% – jak zmieniały się dodatki specjalne zastępców burmistrza
Po wnikliwym przeanalizowaniu dokumentów, o które prosili mieszkańcy, widać, że w badanym okresie przyznawano bardzo różne stawki dodatków specjalnych. W przypadku poprzedniej zastępczyni sięgały one nawet połowy wynagrodzenia zasadniczego, później utrzymywały się na poziomie około jednej trzeciej pensji, a dopiero w ostatnich latach lekko spadły. U obecnej zastępczyni dodatki specjalne są wyraźnie niższe – zaczynają się od kilkunastu procent i mieszczą w przedziale od kilkunastu do około jednej piątej wynagrodzenia.
Zmiany stawek procentowych w latach 2019–2024
W latach 2019–2024 dodatki specjalne były przyznawane na dłuższe okresy – często obejmujące cały rok – przy stałej, wysokiej stawce procentowej (do 50%). Ich dokładny rozkład poniżej:
- 2019 r. – 30% w okresie styczeń–luty oraz 40% marzec–grudzień,
- 2020 r. – 50%,
- 2021 r. – 50% do października oraz 30% od listopada,
- 2022 r. – 30%,
- 2023 r. – 29%,
- 2024 r. – 29%.
Stawki te obowiązywały przez dłuższe, często roczne okresy. Z dokumentów wynika, że dodatki specjalne były w tym okresie powiązane m.in. z:
- współudziałem w opracowaniu Regulaminu Organizacyjnego urzędu,
- nadzorem nad systemem gospodarki odpadami komunalnymi,
- wdrażaniem Pracowniczych Planów Kapitałowych,
- nadzorem nad umieszczaniem materiałów promocyjnych eksponujących nazwę i herb gminy.
Zmiany stawek procentowych w okresie od maja 2024 do 2026 roku
W pierwszym okresie zatrudnienia Zastępcy Burmistrza w nowej kadencji, tj. w 2024 roku dodatek specjalny nie był przyznany. W latach 2025–2026 dodatki miały charakter czasowy i zadaniowy. Były powiązane z realizacją konkretnych projektów, takich jak:
- przygotowanie Raportu o stanie gminy,
- wdrożenie Systemu Identyfikacji Wizualnej (SIM),
- realizacja programu profilaktycznego „Bez hejtu z mocją emocji”,
- współpraca z uczelnią wyższą w zakresie merytorycznego opracowania programu profilaktycznego oraz zorganizowania szkoleń dla kadry nauczycielskiej.
Każdorazowo wskazywano podstawę prawną oraz zakres dodatkowych zadań. W omawianym okresie dodatki specjalne przedstawiały się następująco:
- 2025 r. – 15% od stycznia do maja oraz 20% od czerwca do grudnia,
- 2026 r. – 23% w styczeń oraz 15% w lutym.
W 2026 r. dodatki miały charakter jeszcze bardziej zadaniowy i czasowo ograniczony – 23% wyłącznie w styczniu (w tym 8% za operacyjne wdrożenie SIM oraz 15% za realizację programu „Bez hejtu – z mocą emocji”) oraz 15% w lutym w związku z dalszą realizacją programu profilaktycznego i współpracą z uczelnią wyższą. Konstrukcja ta powoduje, że dodatek ma wyraźnie określony początek i koniec, powiązany
z realizacją danego zadania.
Poniższy wykres prezentuje szczegółowe dane dla omawianych okresów.
Wykres 1. Porównanie dodatków specjalnych Zastępców Burmistrzów Miasta w kadencjach 2019-2024 oraz 2024-2029
Różnice konstrukcyjne między modelami
Model obowiązujący w latach 2019–2024:
- wysoka stawka procentowa (do 50%),
- dodatki przyznawane na długie okresy,
- stały, znaczący udział dodatku specjalnego w miesięcznym wynagrodzeniu,
- ograniczony zakres obowiązków m.in. do nadzoru nad Wydziałem Edukacji oraz Warsztatami Terapii Zajęciowej
Model obowiązujący od maja 2024 roku:
- niższe stawki procentowe (15–23%),
- ograniczenie czasowe,
- powiązanie z konkretnymi projektami,
- większy udział wynagrodzenia zasadniczego i funkcyjnego w strukturze całości odpowiadający zwiększonemu zakresowi obowiązków, tj. nadzorowi nad dziesięcioma komórkami organizacyjnymi i jednostkami miejskimi, w tym m.in. Wydziałem Komunalnym i Ochrony Środowiska, Wydziałem Edukacji, jednostkami kultury, sportu, pomocą społeczną, promocją miasta oraz obszarem współpracy
z organizacjami pozarządowymi i przedsiębiorcami.
Wpływ na budżet
Porównanie rocznych kosztów stanowiska pokazuje, że obecny model wynagradzania generuje niższe obciążenie dla budżetu niż model obowiązujący w 2023 roku. Różnica ta wynika przede wszystkim ze zmiany konstrukcji dodatku specjalnego – jego niższej stawki procentowej oraz ograniczenia czasowego. W poprzednim modelu wysoki, stały procent dodatku obowiązywał przez wiele miesięcy lub cały rok, co powodowało jego znaczący udział w łącznym koszcie rocznym. W obecnym modelu dodatek specjalny stanowi mniejszą część wynagrodzenia i jest powiązany z konkretnymi projektami realizowanymi w określonych przedziałach czasowych.
Jednocześnie zakres nadzoru i liczba obszarów objętych odpowiedzialnością uległy rozszerzeniu. Oznacza to, że przy większym zakresie zadań całkowity koszt stanowiska pozostaje niższy niż w poprzednim modelu. Dodatki przyznawane w latach 2025–2026 wiążą się z realizacją konkretnych działań programowych i wdrożeniowych, których efekty mają charakter mierzalny i widoczny w funkcjonowaniu jednostek organizacyjnych oraz projektach miejskich. Różnica budżetowa wynika więc z odmiennej konstrukcji wynagrodzenia przy jednoczesnym zwiększeniu zakresu obowiązków.
