W ostatni piątek Rada Miasta przyjęła protokół pokontrolny dotyczący funkcjonowania gazety „Nad Zagożdżonką”. Dokument potwierdził występowanie nieprawidłowości formalno-prawnych, które wymagały uregulowania. Przerwa w wydawaniu pisma nie była decyzją
o rezygnacji z informacji dla mieszkańców, lecz konsekwencją konieczności uporządkowania kwestii prawnych i organizacyjnych.
Jak naprawdę działała gazeta „Nad Zagożdżonką”?
W poprzedniej kadencji „Nad Zagożdżonką” ukazywała się nieregularnie – według informacji podawanych publicznie zaledwie 2–3 razy
w roku. Dziś pojawiają się zarzuty o celowej rezygnacji z prowadzenia czasopisma, mającej rzekomo ograniczyć informowanie mieszkańców o działaniach samorządu. Warto jednak przyjrzeć się faktom.
31 grudnia 2020 r. ówczesny burmistrz R. Kowalczyk zlecił redagowanie i wydawanie samorządowej gazety lokalnej Miejskiemu Ośrodkowi Kultury. Wcześniej, 28 grudnia 2020 r., tytuł „Nad Zagożdżonką” został wpisany do rejestru dzienników i czasopism pod numerem R. Pr 61, ze wskazaniem siedziby redakcji w budynku MOK przy ul. Radomskiej 1.
Od 1 stycznia 2021 r. decyzja ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w statucie oraz regulaminie organizacyjnym Miejskiego Ośrodka Kultury – poprzez jednoznaczne określenie, że instytucja prowadzi działalność wydawniczą, wskazanie podstawy prawnej oraz zakresu odpowiedzialności. Takich zapisów jednak nie wprowadzono. W praktyce oznaczało to, że gazeta funkcjonowała jako zarejestrowany tytuł prasowy, lecz bez pełnego umocowania w dokumentach organizacyjnych instytucji, która miała ją wydawać.
Nakładające się zadania organizacyjne – dubel etatów
Analiza dokumentów wewnętrznych wykazała również rozbieżności w zakresie przypisania zadań wydawniczych. W Regulaminie Organizacyjnym Miejskiego Ośrodka Kultury, w § 11 opisującym Dział Mediów, wskazano, że zatrudniony tam redaktor odpowiada m.in. za „kompleksową obsługę czasopisma Nad Zagożdżonką (przygotowanie materiałów, dystrybucja)”. Oznacza to, że zadanie związane
z wydawaniem gazety było finansowane w ramach etatu w strukturze MOK.
Jednocześnie w Statucie Biblioteki z 2015 r. przewidziano prowadzenie „działalności informacyjno-bibliograficznej”, a w schemacie organizacyjnym ujęto stanowisko pracownika ds. wydawniczych, którego zakres obowiązków określa § 16 Statutu. Struktura organizacyjna miasta przewidywała więc już wcześniej realizację zadań o charakterze informacyjno-wydawniczym.
Zestawienie tych zapisów wskazuje, że w tym samym okresie funkcjonowały równolegle rozwiązania obejmujące zbliżone zadania organizacyjne i finansowe – jedno w MOK, drugie w Bibliotece. Z perspektywy zarządzania środkami publicznymi wymagało to uporządkowania i jednoznacznego określenia kompetencji, tak aby uniknąć nakładania się zakresów odpowiedzialności.
Równoległe finansowanie zadań wydawniczych
Analiza dokumentów wykazała, że w praktyce funkcjonowały również równolegle mechanizmy finansowania działań związanych
z wydawaniem „Nad Zagożdżonką”.
Miejski Ośrodek Kultury otrzymywał środki z budżetu miasta na realizację swojej działalności statutowej, w tym na funkcjonowanie Działu Mediów oraz etat redaktora odpowiedzialnego – zgodnie z regulaminem – za kompleksową obsługę czasopisma (przygotowanie materiałów i dystrybucję). A jednocześnie w kwietniu 2024 r. zawarto odrębną umowę na opracowanie materiałów promocyjnych (3 000 zł), a także zlecono skład, opracowanie graficzne oraz przygotowanie do druku tego samego numeru „Nad Zagożdżonką” osobie prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą (1 400 zł).
Zestawienie tych informacji wskazuje, że obok finansowania etatu redaktorskiego w strukturze MOK pojawiły się dodatkowe umowy dotyczące przygotowania tego samego numeru czasopisma. Wymagało to wyjaśnienia i uporządkowania, aby jednoznacznie określić zakres odpowiedzialności oraz sposób finansowania zadań wydawniczych ze środków publicznych.
Czy mieszkańcy zostali pozbawieni dostępu do informacji?
W świetle obowiązujących przepisów dostęp do informacji publicznej zapewniany jest przede wszystkim poprzez:
- Biuletyn Informacji Publicznej (BIP),
- oficjalną stronę internetową gminy,
- publikację uchwał, zarządzeń i komunikatów,
- udzielanie odpowiedzi na wnioski o informację publiczną,
- transmisje oraz protokoły z sesji Rady Miasta.
Gazeta miejska stanowi dodatkowe narzędzie informacyjne. Może pełnić funkcję uzupełniającą, jednak nie zastępuje ustawowych form udostępniania informacji publicznej.
Wstrzymanie wydawania „Nad Zagożdżonką” do czasu uporządkowania kwestii formalnych nie oznaczało zatem ograniczenia ustawowego dostępu do informacji, lecz było działaniem mającym na celu wyjaśnienie i uporządkowanie wskazanych w toku kontroli nieprawidłowości.
Co dalej z „Nad Zagożdżonką”?
Formalne rozstrzygnięcie ustaleń zawartych w protokole Komisji Rewizyjnej pozostawało przez blisko rok nierozstrzygnięte. Dopiero po zmianie na stanowisku Przewodniczącego Rady Miasta dokument został wprowadzony do porządku obrad i poddany pod głosowanie.
W ostatni piątek Rada Miasta przyjęła protokół pokontrolny, co kończy etap proceduralnego zawieszenia i otwiera możliwość podjęcia dalszych, uporządkowanych działań dotyczących przyszłości miejskiego wydawnictwa.
Przyjęcie protokołu pozwala obecnie przejść do etapu prac naprawczych: analizy i dostosowania statutów oraz regulaminów Miejskiego Ośrodka Kultury i Miejskiej Biblioteki Publicznej, jednoznacznego określenia miejsca prowadzenia działalności wydawniczej, uporządkowania statusu tytułu prasowego oraz zasad finansowania. Niezbędne będzie również precyzyjne określenie odpowiedzialności redakcyjnej i zatrudnienie osoby prowadzącej czasopismo w sposób zgodny z przyjętymi rozwiązaniami organizacyjnymi. Dopiero po przeprowadzeniu tych działań możliwe będzie bezpieczne i zgodne z prawem wznowienie wydawania „Nad Zagożdżonką”.
